12 તારીખે જોડાયા, 20 તારીખે છોડ્યું: અધૂરા મહિનાનો પગાર કેવી રીતે ગણવો?

કોઈ આખો મહિનો કામ કરે તો માસિક પગાર ગણવો સરળ છે. પણ મહિનાની વચ્ચે જોડાય, પગારના દિવસ પહેલાં નોકરી છોડે કે એ જ મહિનામાં જોડાઈને છોડી દે તો હિસાબમાં મૂંઝવણ થાય. મહિનાના કુલ દિવસની રીતથી શરૂઆત સરળ બને છે. પહેલાં તે મહિનાનો રોજનો દર કાઢો. પછી નોકરીમાં હતા તે દિવસો ગણો. ત્યાર બાદ પગાર વિના ગેરહાજરી અને અગાઉ આપેલા પૈસાનો હિસાબ કરો.

અધૂરા મહિનાનો હિસાબ ક્યારે કરવો પડે?

કોઈ મહિનાની વચ્ચે જોડાય. જોડાવાની તારીખથી પગાર શરૂ થાય. 12 તારીખે જોડાય તો 12 તારીખનો પગાર ગણો અને મહિનાના અંત સુધીના બધા દિવસ લો. આ સમયની સાપ્તાહિક રજા અને મંજૂર પગાર સાથે રજાનો પણ પગાર મળે.

કોઈ મહિનાની વચ્ચે નોકરી છોડે. મહિનાની પહેલી તારીખથી કામના છેલ્લા દિવસ સુધી ગણો. છેલ્લો દિવસ પણ સામેલ કરો. આ સમયના બધા દિવસનો પગાર મળે, જેમાં સાપ્તાહિક રજા અને પગાર સાથે રજા પણ આવે.

કોઈ એ જ મહિનામાં જોડાય અને છોડી દે. જોડાવાની તારીખથી કામના છેલ્લા દિવસ સુધી ગણો. બંને તારીખ સામેલ કરો. જેમ કે 12 તારીખે જોડાઈને 20 તારીખે છોડે તો નોકરીના નવ દિવસ થાય. પછી તપાસો કે આમાંથી કોઈ દિવસ પગાર વિના ગેરહાજરી હતી કે નહીં. એડવાન્સ કે નક્કી થયેલી બીજી ચુકવણીનો હિસાબ પણ જુઓ.

હાજરી રજિસ્ટરમાં તારીખો સ્પષ્ટ લખો. પગારના દિવસે ફક્ત એક રકમ કહેવા કરતાં ટૂંકો લેખિત હિસાબ આપો. માલિક અને કામદાર બંનેને ચકાસવું સરળ પડશે.

મહિનાના કુલ દિવસ પ્રમાણે હિસાબ કરવાની રીત

1. નક્કી કરેલો માસિક પગાર લો.
2. તે મહિનાના કુલ દિવસ ગણો. જેમ કે 30 કે 31.
3. માસિક પગારને મહિનાના દિવસથી ભાગીને રોજનો દર કાઢો.
4. નોકરીના દિવસ ગણો. જોડાવાનો દિવસ અને કામનો છેલ્લો દિવસ બંને લો. વચ્ચે આવતી સાપ્તાહિક રજા અને પગાર સાથે રજા પણ પગારના દિવસ છે.
5. નોકરીના આ સમયની પગાર વિના ગેરહાજરી બાદ કરો. સાપ્તાહિક રજા કે મંજૂર પગાર સાથે રજાને પગાર વિના ગેરહાજરી ન ગણો.
6. રોજના દરને પગારના દિવસથી ગુણો. પછી અગાઉ આપેલા એડવાન્સ કે બીજા પૈસા અને વધારાની આપવાની રકમનો હિસાબ કરો.

ચોક્કસ હિસાબ માટે છેલ્લે સુધી પૂરી ગણતરી રાખો. અંતિમ રકમને નજીકના પૈસા સુધી ગોળ કરો. રોજનો દર પહેલાં જ ગોળ કરીને પછી ગુણશો તો થોડો ફરક પડી શકે.

દાખલા સાથે સમજીએ

નીચેના દાખલા મહિનાના કુલ દિવસની રીત પ્રમાણે છે. જ્યાં અલગથી કહ્યું નથી ત્યાં પગાર વિના ગેરહાજરી કે વધારાની બાકી રકમ નથી માની. જોડાવાનો દિવસ અને કામનો છેલ્લો દિવસ બંનેનો પગાર ગણ્યો છે.

અહીં “એક ઉમેરવો” જરૂરી છે. 12થી 30 તારીખ સુધી 19 દિવસ થાય, 18 નહીં. આ વચ્ચેની સાપ્તાહિક રજા અને પગાર સાથે રજા પણ ગણાય છે.

ચોક્કસ રોજનો દર ₹580.645… છે. અંતિમ પગાર નજીકના પૈસા સુધી ₹11,612.90 થાય. 20 તારીખનો પણ પગાર ગણ્યો છે.

આ હિસાબમાં પગાર વિના ગેરહાજરી કે બીજી વધારાની રકમ નથી માની. એડવાન્સ પણ નક્કી થયેલી શરતો મુજબ પાછો લઈ શકાય છે એમ માન્યું છે. કામદારને કમાયેલો પગાર અને એડવાન્સ અલગ બતાવો. એટલે છેલ્લી બાકી રકમ સમજવી સરળ રહેશે.

પગાર વિના ગેરહાજરી હોય તો?

પહેલાં નોકરીમાં હતા તે સમયના બધા દિવસ ગણો. પછી લાગુ પડતી શરતો પ્રમાણે ખરેખર પગાર વિના ગેરહાજરી હોય તે દિવસ ઓળખો. રોજના દરથી ગુણતાં પહેલાં એ દિવસ પગારના દિવસમાંથી બાદ કરો. સાપ્તાહિક રજા કે મંજૂર પગાર સાથે રજા બાદ ન કરો.

રજિસ્ટરમાં ગેરહાજરીની તારીખ અને કારણ લખો. પગાર સ્લિપમાં કપાત બતાવો. કોઈ દિવસની હાજરી અંગે મતભેદ હોય તો છેલ્લો હિસાબ કરતાં પહેલાં કામના દિવસોની યાદી અને રજાની નોંધ તપાસો.

તમારી દુકાનમાં 26 કામના દિવસની રીત હોય તો

કેટલાક માલિકો માસિક પગાર માટે 26 કામના દિવસની રીત વાપરે છે. તેમાં અધૂરા મહિનાના કુલ દિવસને બદલે તે સમયના નક્કી કામના દિવસ ગણો. સાપ્તાહિક રજાનો હિસાબ નક્કી કરેલી રીત અને લાગુ પડતા નિયમો પ્રમાણે કરો. 26થી ભાગ આપીને કુલ દિવસથી ગુણશો નહીં. 26 કે 30 દિવસથી પગાર ગણવાના લેખમાં બંને રીતનો ફરક સમજાવ્યો છે.

નોકરી છોડતી વખતે આખરી હિસાબમાં શું રાખવું?

બંનેને સમજાય એવું એક હિસાબપત્ર બનાવો. તેમાં આ વિગતો રાખો:

• નોકરીના સમયનો છેલ્લો પગાર, જોડાવાની તારીખ અને કામના છેલ્લા દિવસ સાથે.
• પગાર વિના ગેરહાજરી હોય તો તેના દિવસ અને ગણતરી.
• અગાઉ આપેલા એડવાન્સ કે બીજા પૈસા અને નક્કી કરેલી વસૂલાત.
• હજી આપવાના બોનસ, ઓવરટાઇમ, ખર્ચના પૈસા કે બીજી બાકી રકમ.
• છેલ્લે આપવાની રકમ અને તે આપ્યાની તારીખ.
• સહી કરેલી પગાર સ્લિપ, અથવા કામદારે સ્લિપ મેળવીને તપાસી છે તેની WhatsApp પર ખાતરી.

નોકરી પૂરી થાય કે કામદાર રાજીનામું આપે ત્યારે બાકી વેતન ક્યારે આપવું તે અંગે Code on Wagesમાં જોગવાઈઓ છે. લાગુ પડતી જરૂરિયાત સંજોગો, હાલની સરકારી સૂચનાઓ અને બીજા કાયદા પર આધાર રાખી શકે. આ સામાન્ય માહિતી છે, કાનૂની સલાહ નથી. કોઈ સામાન્ય સમયમર્યાદા પર આધાર રાખવાને બદલે શ્રમ વિભાગ કે યોગ્ય સલાહકાર પાસે તમારા કામના સ્થળ માટે હાલનો નિયમ તપાસો.

વારંવાર પૂછાતા સવાલો

જોડાવાની તારીખનો પગાર ગણવો?

હા. આ લેખની કુલ દિવસની રીતમાં કામદાર તે દિવસે કામ શરૂ કરે તો જોડાવાનો દિવસ ગણાય છે. કામનો છેલ્લો દિવસ પણ ગણાય છે. બંનેને સમયગાળો ચકાસી શકાય તે માટે તારીખો સ્પષ્ટ લખો.

મહિનાની વચ્ચે જોડાય કે છોડે તો સાપ્તાહિક રજાનો પગાર મળે?

આ રીતમાં નોકરીના સમયની સાપ્તાહિક રજા અને મંજૂર પગાર સાથે રજા પગારના દિવસ જ રહે છે. તે દિવસે કામ પર આવ્યા નહોતા એટલા માટે પગાર વિના ગેરહાજરી ન ગણો.

છેલ્લા પગારમાંથી એડવાન્સ કેવી રીતે બાદ કરવો?

પહેલાં કમાયેલો પગાર બતાવો. પછી અગાઉ આપેલો એડવાન્સ અને બાકી રકમ લખો. નક્કી થયેલી શરતો અને લાગુ પડતા કપાતના નિયમો મુજબ જ એડવાન્સ પાછો લો. એડવાન્સની નોંધ અને છેલ્લી સ્લિપ સાચવો.

સ્ટાફ એ જ મહિનામાં જોડાય અને છોડી દે તો?

જોડાવાની તારીખથી કામના છેલ્લા દિવસ સુધી ગણો. બંને તારીખ સામેલ કરો. આ સમયની ફક્ત પગાર વિના ગેરહાજરી બાદ કરો. પછી એડવાન્સ અને બીજી બાકી રકમનો હિસાબ કરો.